นวดไทย กับ นวดแผนไทย ต่างกันไหม — คำตอบที่คนเข้าใจผิดมากที่สุด

คำถามนี้เจอเกือบทุกสัปดาห์ที่โรงเรียน และคำตอบสั้นที่สุดคือ

นวดไทย กับ นวดแผนไทย คือสิ่งเดียวกันครับ

ต่างกันแค่คำเรียกเท่านั้น ไม่ใช่ศาสตร์คนละแบบ ไม่ใช่หลักสูตรคนละอัน และไม่ได้ทำให้ใบประกาศต่างกัน

แต่ที่ต้องอ่านต่อ เพราะมีเส้นแบ่งอีกเส้นหนึ่งที่คนมักไม่รู้ และเส้นนั้นต่างหากที่มีผลกับใบอนุญาตและอาชีพของคุณจริง ๆ

ทำไมถึงมีสองคำ

"นวดแผนไทย" คือคำที่คนพูด

เป็นคำที่ใช้กันมานานในชีวิตประจำวัน ป้ายหน้าร้าน เมนูบริการ และคำที่คนพิมพ์ค้นหาใน Google ส่วนใหญ่ยังเป็นคำนี้

คำว่า "แผน" ในที่นี้มาจาก "แผนไทย" ซึ่งหมายถึงระบบหรือตำราแบบไทย ตรงข้ามกับ "แผนปัจจุบัน" ที่หมายถึงการแพทย์ตะวันตก

"นวดไทย" คือคำที่เอกสารราชการใช้

ชื่อหลักสูตรทางการของกระทรวงสาธารณสุขคือ "หลักสูตรนวดไทยเพื่อสุขภาพ 150 ชั่วโมง" ไม่ใช่ "นวดแผนไทยเพื่อสุขภาพ"

เหตุผลคือคำว่า "นวดไทย" สั้นกว่า ตรงกว่า และไม่ทำให้สับสนกับคำว่า "การแพทย์แผนไทย" ซึ่งเป็นวิชาชีพคนละเรื่องกัน

แล้ว "นวดแผนโบราณ" ล่ะ

เป็นคำเก่าที่หมายถึงสิ่งเดียวกันอีกนั่นแหละ ปัจจุบันหน่วยงานราชการเลี่ยงคำนี้ เพราะคำว่า "โบราณ" ทำให้คนเข้าใจผิดว่าเป็นวิธีที่ไม่มีมาตรฐานรองรับ ทั้งที่จริงมีหลักสูตรและการรับรองชัดเจน

เส้นแบ่งที่มีผลจริง — ไม่ใช่เรื่องคำ แต่เป็นเรื่องกฎหมาย

นี่คือส่วนที่สำคัญที่สุดของบทความนี้ คนจำนวนมากเถียงกันเรื่องคำว่านวดไทยหรือนวดแผนไทย ทั้งที่เส้นแบ่งจริงอยู่ที่อื่น

สรุปให้เข้าใจง่าย: ไม่ว่าคุณจะเรียกว่านวดไทยหรือนวดแผนไทย ถ้าเรียน 150 ชั่วโมงและขึ้นทะเบียน สพส.14 คุณคือผู้ให้บริการนวดเพื่อสุขภาพ ซึ่งทำงานในร้านนวดและสปาได้ถูกกฎหมายทุกประการ แต่จะโฆษณาว่ารักษาโรคไม่ได้

แล้ว "นวดแผนไทยประยุกต์" คืออะไร

เป็นสายการสอนที่พัฒนาต่อยอดจากนวดไทยดั้งเดิม โดยนำความรู้ทางกายวิภาคและสรีรวิทยาสมัยใหม่เข้ามาอธิบายร่วม ทำให้ท่านวดเป็นระบบและอธิบายเหตุผลได้ชัดขึ้น

ที่โรงเรียนสอนนวดโดยหมอไมเคิลก็ใช้แนวทางนี้ เพราะหมอไมเคิลมีพื้นฐานสัตวแพทย์จึงสอนกายวิภาคควบคู่ไปกับท่านวด ทำให้นักเรียนเข้าใจว่ากำลังกดอะไรอยู่ ไม่ใช่ท่องท่าตามอย่างเดียว

ที่โรงเรียนเราใช้คำว่าอะไร

เราใช้ทั้งสองคำครับ เพราะหมายถึงสิ่งเดียวกัน

ชื่อหลักสูตรเราคือ นวดแผนไทยเพื่อสุขภาพ 150 ชั่วโมง ซึ่งเป็นหลักสูตรที่ได้รับการรับรองจากกระทรวงศึกษาธิการและกระทรวงสาธารณสุข จบแล้วได้ใบประกาศ 2 ภาษา และยื่นขึ้นทะเบียน สพส.14 ได้

ในเอกสารราชการที่ต้องยื่น ชื่อหลักสูตรจะปรากฏตามแบบที่กระทรวงกำหนด ซึ่งใช้คำว่านวดไทย — ไม่ต้องกังวล เพราะเป็นหลักสูตรเดียวกัน

คำถามที่ตามมาบ่อยที่สุด

เรียนแบบไหนถึงจะทำงานได้เร็วที่สุด

หลักสูตรนวดเพื่อสุขภาพ 150 ชั่วโมง เพราะใช้เวลาราว 19 วันและขึ้นทะเบียนได้เลย ส่วนเส้นทางวิชาชีพการแพทย์แผนไทยใช้เวลาเป็นปี

ถ้าอยากรักษาอาการให้คนไข้ต้องเรียนอะไร

ต้องเข้าสู่เส้นทางวิชาชีพการแพทย์แผนไทย ซึ่งเป็นคนละเส้นทางกับที่โรงเรียนเราสอน เราสอนสายนวดเพื่อสุขภาพและสายอาชีพในร้านนวดและสปาโดยเฉพาะ

แต่ถ้าอยากนวดให้คนที่ปวดคอ ปวดหลัง หรือมีอาการออฟฟิศซินโดรมได้ดีขึ้น อันนั้นอยู่ในขอบเขตของนวดเพื่อสุขภาพ อ่านต่อได้ที่ นวดแก้ออฟฟิศซินโดรม

จะเปิดร้านต้องใช้แบบไหน

ร้านนวดเพื่อสุขภาพทั่วไปใช้หลักสูตร 150 ชั่วโมงและขึ้นทะเบียนผู้ให้บริการ รายละเอียดเอกสารทั้งหมดอ่านที่ เปิดร้านนวดต้องมีใบอะไรบ้าง

สรุป

• นวดไทย นวดแผนไทย และนวดแผนโบราณ หมายถึงสิ่งเดียวกัน ต่างกันแค่คำเรียก
• เอกสารราชการใช้คำว่า "นวดไทย" ส่วนคนทั่วไปพูดว่า "นวดแผนไทย"
• เส้นแบ่งที่มีผลจริงคือระหว่าง นวดเพื่อสุขภาพ (150 ชั่วโมง ขึ้นทะเบียน สพส.14) กับ การแพทย์แผนไทย (ใบประกอบวิชาชีพ)
• ถ้าเป้าหมายคือทำงานในร้านนวด สปา หรือเปิดร้านของตัวเอง เส้นทางที่ตรงที่สุดคือหลักสูตรนวดเพื่อสุขภาพ 150 ชั่วโมง

อยากเริ่มเส้นทางนี้ ดูหลักสูตรนวดแผนไทย 150 ชั่วโมง หรือทักมาถามได้เลยครับ